ويژگيهاي جغرافيايي تاريخي اروميه .:

شهرستان اروميه مركز استان آذربايجان‌غربي در جلگه‌اي، در كنار درياچه لاجوردي به همين نام گسترده شده است. زمينهاي بارور اروميه با آب‌وهواي مساعد و واقع شدن آن در معبر قفقاز، ارمنستان، آسياي‌صغير و بين‌النهرين از يك‌سو و قرارگرفتن آن در كنار درياچه اروميه از سوي ديگر وضع ويژه‌اي به چهره اين شهرستان بخشيده است. اين شهرستان بيش از ساير نقاط ايران مورد توجه ملل پيش از تاريخ قرار گرفته است و شاهد آن تپه­هاي متعدد باستاني مي­باشد. يكي از اين تپه­ها، گوي‌تپه (4 كيلومتري جنوب‌شرقي اروميه) است كه با قديمي­ترين تپه­هاي بين‌النهرين،آسياي‌صغير و فلات ايران رقابت مي­نمايد. از سوي ديگر، منسوب داشتن زرتشت به اروميه و همچنين اينكه يك يا دو تن از حواريون زرتشت كه در تولد عيسي (ع) به بيت‌اللحم رفته بودند در اروميه مدفونند حاكي از آن است كه اين شهر يكي از بزرگترين كانونهاي مذهبي و علمي در گذشته­هاي دور بوده است. پس از ظهور اسلام نيز اروميه پس از مراغه دومين شهر آذربايجان به شمار مي‌رفته است. از قرن پانزدهم كه تركان عثماني جايگزين امپراتوري روم شرقي شدند باز اروميه، به عنوان شهر سرحدي از اهميت فوق‌العاده­اي برخوردار بوده و داراي برج و باروي مهمي گرديد، برج سه‌گنبد و مسجدجامع هر دو يادگار مجد و عظمت تمدن اسلامي به شمار مي­روند. اين شهرستان بر اثر حوادث تاريخي بارها ويران شده و دوباره عظمت خود را تجديد نموده است.

 ويژگيهاي سياسي و اداري شهرستان اروميه :

شهرستان اروميه در جنوب شهرستان سلماس و شمال شهرستان نقده قرار گرفته است و آبهاي درياچه اروميه شرق آن را مي­پوشاند و از جانب غرب با كشور تركيه و از گوشه جنوب غربي با كشور عراق همسايه مي­باشد. شهرستان اروميه داراي 5 بخش به نامهاي مركزي، انزل، سيلوانه، صوماي برادوست و نازلو است كه با 20 دهستان سازمان يافته­اند.  

ـ بخش انزل با دهستان­هاي انزل جنوبي و انزل شمالي با مركزيت قوشچي.

ـ بخش سيلوانه با دهستانهاي ترگور، دشت و مرگور با مركزيت سيلوانه.

 

ـ بخش صوماي برادوست با دهستانهاي برادوست، صوماي جنوبي و صوماي شمالي با مركزيت سرو.

ـ بخش مركزي با دهستانهاي باراندوزچاي، باراندوز چاي جنوبي، باراندوز چاي شمالي، باش قلعه، بكشلوچاي، تركمان، دول، روضه­چاي و نازلوچاي شمالي با مركزيت اروميه.

ـ بخش نازلو با دهستانهاي طلاتپه ، نازلوچاي و نازلوچاي شمالي با مركزيت نوشين.

مركز استان آذربايجان غربي و شهرستان اروميه، شهر اروميه است.

 

 تقسيمات شهرستان اروميه به تفكيك بخش و دهستان: 1379

 

نام

بخش / دهستان

مساحت

(كيلومتر مربع)

تعداد روستاها

نام مركز

جمع

داراي سكنه

خالي از سكنه

كل شهرستان

185/5251

614

606

8

اروميه

انزل

انزل جنوبي

انزل شمالي

295/643

269/420

026/223

39

32

7

39

32

7

ـ

ـ

ـ

قوشچي

قولنجي

قره­باغ

 

 

سيلوانه

ترگور

دشت

هرگور

692/1356

885/416

407/497

400/442

108

28

28

52

104

26

27

51

4

2

1

1

سيلوانه

موانا

راژان

زيوه

صوماي برادوست

برادوست

صوماي جنوبي

صوماي شمالي

721/1161

569/452

431/378

721/330

96

49

23

24

95

48

23

24

1

1

ـ

ـ

سرو

روند سفلي

هشتيان

ممكان

مركزي

باراندوزچاي

باراندوزچاي جنوبي

باراندوزچاي شمالي

باش قلعه

بكشلو چاي

تركمان

دول

روضه چاي

نازلوچاي جنوبي

613/1568

202/188

163/302

468/109

738/111

706/171

798/142

165/228

499/259

874/54

289

29

34

13

35

49

40

22

34

33

288

29

34

13

35

49

40

22

34

32

1

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

ـ

1

اروميه

باراندوز

بالانج

قره آغاج

يورقون آباد عليا

امامزاده

تركمان

ديزج دول

بالو

چنقرالوي يكان

نازلو

طلاتپه

نازلوچاي

نازلوچاي شمالي

864/520

628/88

943/165

293/266

82

14

22

46

80

13

21

46

2

1

1

ـ

نوشين

طلاتپه

نازلو

نوشين

 

ويژگيهاي جغرافيايي طبيعي شهرستان اروميه :

ـ موقعيت، حدود و وسعت شهرستان اروميه :

شهرستان اروميه با وسعت 185/5251 كيلومترمربع، حدود 8/15 درصد از سطح استان را به خود اختصاص داده است. طيف ارتفاعي اين شهرستان از 1000 مترتا بيش از 3500 متر از سطح دريا بوده و شيب متوسط وزني آن 9 درصد محاسبه شده است. بر اساس مطالعات ارزيابي و منابع اراضي از سطح شهرستان 57/41 درصد اراضي كوهستاني، 16/24 درصد تپه­ها و 28/34 درصد بقيه را اراضي دشتي و سيلابي و ... تشكيل مي­دهند كه از نظر مختصات جغرافيائي در37 درجه و32 دقيقه عرض شمالي و 45 درجه و4 دقيقه طول شرقي واقع گرديده است.

كوههاي شهرستان اروميه :

مهمترين كوههاي اين منطقه عبارتند از:

كوه علي ايمان (علي امان)‌به ارتفاع 1633 متر در جنوب شرقي شهر اروميه.

كوه سير داغي به ارتفاع 1700 متر در دو كيلومتري جنوب غربي شهر اروميه.

كوه جهودها (جهود داغي) به ارتفاع 1440 متر در شمال غربي شهر اروميه.

كوههاي قز ممسي در 6كيلومتري، ساري قيه در 7كيلومتري، ترشك در 5/7كيلومتري، گوش‌قيه‌سي در 5/8 كيلومتري، علي‌پنجه‌سي در4/9كيلومتري، بزوداغي در12كيلومتري، ساري‌داغ  در15كيلومتري شمال‌شرقي اروميه قرار دارند. كوههاي مداولي در15كيلومتري غرب، ماه‌داغي29كيلومتري جنوب‌شرقي وكوههاي برده‌رش36كيلومتري، زيارت بابيون و هرچين در 38كيلومتري غرب وكوههاي شهيدان، كمال و زيناتابوتان (كوه‌مرزي‌باتركيه) در 38كيلومتري جنوب‌غربي،كوه بايدوست در40كيلومتري،كتول‌داغي در50كيلومتري، ‌ساري داش، سركش نوچ‌سلطاني وكوران‌داغي در 65كيلومتري شمال‌غربي اروميه، كوههاي اشكچي در30كيلومتري وكاني‌سبو در32كيلومتري جنوب اروميه،كوه زنبيل در25كيلومتري شمال‌شرقي (حاشيه درياچه اروميه)، كوه دشتك در20كيلومتري، كوه زرد در 28 كيلومتري جنوب‌غربي اروميه از جمله كوههاي مهم اين منطقه محسوب مي‌گردند.